Farba klejowa, czyli klejówka, powstaje z kredy malarskiej, kleju kostnego lub króliczego oraz wody. Daje głęboko matową, chłonną i odwracalną powłokę, dlatego sprawdza się przede wszystkim w suchych wnętrzach. Najważniejszy etap przygotowania polega na delikatnym rozpuszczeniu kleju w kąpieli wodnej, a nie bezpośrednio na ogniu.
Składniki i proporcje
Do przygotowania klejówki wybierz kredę malarską przeznaczoną do farb i gruntów. Kreda budowlana może zawierać domieszki pogarszające konsystencję oraz przyczepność. Proporcje traktuj jako punkt wyjścia, ponieważ różna chłonność kredy wpływa na końcową ilość wody i kleju.
| Składnik | Funkcja | Orientacyjna ilość |
|---|---|---|
| Kreda malarska | Baza i wypełniacz jasnej powłoki | około 1 kg |
| Klej kostny lub króliczy | Spoiwo wiążące kredę | 100–150 g |
| Woda | Rozpuszczalnik i regulator gęstości | około 2–3 l |
| Pigment mineralny | Nadanie koloru | Według intensywności barwy |
Przygotuj także wiadro lub inne naczynie do mieszania, łopatkę albo mocną drewnianą łyżkę, sitko, garnek i naczynie do kąpieli wodnej. Przyda się również pędzel lub wałek do wykonania próby na kartonie albo fragmencie podłoża.
Jak zrobić farbę klejową krok po kroku?
- Namocz klej – wsyp klej kostny lub króliczy do naczynia, zalej zimną wodą i pozostaw na kilka godzin, zgodnie z zaleceniami producenta. Granulki, perełki lub płytki powinny napęcznieć i zmięknąć.
- Przygotuj kredę – wsyp ją do osobnego wiadra, dodaj część wody i dokładnie wymieszaj. Odczekaj, aż masa równomiernie nasiąknie. Nie powinny pozostać suche grudki.
- Rozpuść klej – włóż naczynie z namoczonym klejem do garnka z gorącą wodą. Podgrzewaj powoli i mieszaj, aż powstanie jednolity, płynny roztwór.
- Połącz składniki – wlewaj rozpuszczony klej małymi porcjami do namoczonej kredy, stale mieszając. Stopniowe łączenie ogranicza ryzyko powstawania grudek.
- Dodaj pigment – jeśli farba ma być kolorowa, wcześniej rozprowadź pigment w niewielkiej ilości wody. Dopiero potem dodaj go do mieszanki. Dzięki temu pigment nie utworzy skupisk ani grudek.
- Przecedź i wyreguluj gęstość – przelej farbę przez sitko. Zbyt gęstą mieszankę rozcieńcz niewielką ilością ciepłej wody. Jeśli jest zbyt rzadka, dodaj stopniowo kredę, dokładnie ją rozprowadzając.
Nie podgrzewaj kleju bezpośrednio na palniku. Kontakt naczynia z ogniem może przypalić spoiwo i osłabić jego właściwości wiążące. Kąpiel wodna pozwala łagodniej kontrolować temperaturę. Zachowaj też ostrożność podczas przenoszenia gorącego naczynia i mieszania roztworu.
Gotowa farba powinna przypominać gęstą śmietanę. Ostateczna konsystencja zależy od jakości i chłonności kredy, dlatego przed malowaniem całej powierzchni wykonaj próbę. Po wyschnięciu powłoka może wyglądać jaśniej niż mokra mieszanka.
Jak nakładać farbę klejową?
Podłoże powinno być suche, czyste, stabilne i pozbawione pyłu. Stare, łuszczące się warstwy usuń, a przy bardzo chłonnym tynku najpierw sprawdź działanie farby na małym fragmencie.
Podczas malowania zwróć uwagę na następujące zasady:
- Nakładaj farbę sprawnie i równomiernie, ponieważ szybko zaczyna przesychać.
- Nie wracaj pędzlem do miejsc, które już zaczęły schnąć, gdyż mogą powstać smugi i różnice w fakturze.
- Nie nakładaj zbyt grubej warstwy, szczególnie na chłonnym podłożu.
- Przed malowaniem całej ściany sprawdź kolor oraz przyczepność na próbce.
- Pracuj tylko na powierzchniach, które nie są narażone na parę wodną, zachlapania ani częste mycie.
Klejówka pasuje do suchych pomieszczeń, w których liczy się naturalny, całkowity mat. Nie sprawdzi się na ścianach kuchni, łazienki ani w słabo wentylowanych wnętrzach, ponieważ nie jest odporna na wilgoć i intensywne ścieranie. Jej zmywalność może być zaletą przy tradycyjnych powierzchniach, ale renowację zabytkowych polichromii lepiej powierzyć konserwatorowi.